Integracja Sensoryczna a autyzm

Integracja Sensoryczna a autyzm – jaki jest związek i kiedy terapia SI może wspierać dziecko?

Integracja Sensoryczna a autyzm to temat, o który często pytają rodzice dzieci mających nietypowe reakcje na dźwięki, dotyk, ruch, zapachy, ubrania, jedzenie lub codzienne czynności. U części dzieci w spektrum autyzmu występują wyraźne różnice w sposobie odbierania i przetwarzania bodźców sensorycznych.

Dziecko może bardzo silnie reagować na odkurzacz, suszarkę, gwar w przedszkolu, dotyk innych osób albo określone materiały ubrań. Inne dziecko może natomiast intensywnie poszukiwać ruchu, skakania, docisku, kręcenia, gryzienia przedmiotów lub mocnego przytulania.

Autyzm i trudności Integracji Sensorycznej nie są jednak tym samym. Autyzm jest zaburzeniem neurorozwojowym obejmującym między innymi sposób komunikowania się, budowania relacji, zachowania, zainteresowania i funkcjonowania w codziennych sytuacjach. Trudności sensoryczne dotyczą natomiast sposobu odbierania, organizowania i wykorzystywania bodźców.

U części dzieci w spektrum autyzmu trudności sensoryczne są bardzo wyraźne i istotnie wpływają na codzienne funkcjonowanie. U innych mają niewielkie znaczenie lub nie wymagają osobnej terapii.

Terapia Integracji Sensorycznej nie leczy autyzmu i nie powinna być przedstawiana jako metoda zmieniająca podstawowe cechy spektrum. Może jednak wspierać konkretne obszary funkcjonowania dziecka, jeśli diagnoza potwierdzi istotne trudności sensoryczne.

Jeżeli mieszkasz w Niepołomicach lub okolicach i zauważasz u dziecka w spektrum silne reakcje na hałas, dotyk, ruch, ubrania, jedzenie albo bardzo dużą potrzebę intensywnych bodźców, możesz skonsultować jego funkcjonowanie sensoryczne w Centrum Rozwoju ISkierka w Niepołomicach.

W tym artykule wyjaśniamy, jaki może być związek między autyzmem a przetwarzaniem sensorycznym, jakie zachowania warto obserwować, kiedy rozważyć diagnozę SI oraz w jakich obszarach terapia może wspierać dziecko.

Zobacz również: Co to jest Integracja Sensoryczna?

Czym jest autyzm?

Autyzm jest zaburzeniem neurorozwojowym. Oznacza to, że sposób rozwoju i funkcjonowania układu nerwowego dziecka różni się od typowego wzorca rozwojowego.

Spektrum autyzmu jest bardzo różnorodne. Dwoje dzieci z tym samym rozpoznaniem może funkcjonować zupełnie inaczej, mieć inne mocne strony, potrzeby, sposób komunikacji oraz poziom samodzielności.

Różnice mogą dotyczyć między innymi:

• komunikacji,
• relacji społecznych,
• rozumienia sytuacji społecznych,
• elastyczności zachowania,
• potrzeby przewidywalności,
• zainteresowań,
• reakcji na zmiany,
• regulacji emocjonalnej,
• sposobu odbierania bodźców sensorycznych.

Nie można rozpoznać autyzmu na podstawie jednego zachowania, na przykład chodzenia na palcach, niechęci do hałasu, wybiórczości pokarmowej czy unikania kontaktu fizycznego.

Diagnoza autyzmu wymaga szerszej oceny rozwoju dziecka prowadzonej przez odpowiednich specjalistów.

Czym są trudności Integracji Sensorycznej?

Integracja Sensoryczna to proces, dzięki któremu układ nerwowy odbiera informacje pochodzące z ciała i otoczenia, porządkuje je i wykorzystuje do odpowiedniej reakcji.

Dziecko przez cały czas odbiera informacje za pomocą:

• wzroku,
• słuchu,
• dotyku,
• smaku,
• węchu,
• układu przedsionkowego odpowiedzialnego między innymi za ruch i równowagę,
• układu proprioceptywnego dostarczającego informacji z mięśni i stawów,
• sygnałów płynących z wnętrza organizmu.

Jeżeli przetwarzanie tych informacji jest utrudnione, dziecko może reagować na bodźce zbyt intensywnie, zbyt słabo albo poszukiwać ich w bardzo dużej ilości.

Trudności mogą wpływać na:

• zabawę,
• naukę,
• koncentrację,
• jedzenie,
• ubieranie,
• pielęgnację,
• sen,
• ruch,
• relacje z innymi osobami,
• regulację poziomu pobudzenia.

Więcej informacji znajdziesz w artykule Objawy zaburzeń Integracji Sensorycznej.

Czy każde dziecko w spektrum autyzmu ma trudności sensoryczne?

Nie każde dziecko w spektrum funkcjonuje sensorycznie w taki sam sposób. U części dzieci różnice w odbiorze bodźców są bardzo wyraźne i znacząco wpływają na codzienne życie. U innych są niewielkie i nie wymagają osobnego postępowania terapeutycznego.

Dziecko może być:

• nadwrażliwe na niektóre bodźce,
• podwrażliwe na inne,
• intensywnie poszukiwać określonych doznań,
• reagować różnie w zależności od zmęczenia i sytuacji.

Możliwe jest na przykład, że dziecko bardzo silnie reaguje na dźwięki, a jednocześnie potrzebuje intensywnego ruchu i mocnego docisku.

Dlatego ocena powinna dotyczyć indywidualnego profilu dziecka, a nie samego rozpoznania autyzmu.

Nadwrażliwość sensoryczna u dziecka w spektrum autyzmu

Jedną z częściej obserwowanych trudności jest nadmierna reakcja na bodźce. Dźwięk, dotyk, światło, zapach lub smak mogą być przez dziecko odbierane jako bardzo intensywne.

Reakcja może wyglądać jak:

• zasłanianie uszu,
• uciekanie,
• płacz,
• krzyk,
• odmowa wejścia do pomieszczenia,
• napinanie ciała,
• zakrywanie twarzy,
• silne pobudzenie,
• wycofanie.

Warto pamiętać, że takie zachowanie może być reakcją obronną na przeciążenie, a nie próbą manipulowania dorosłym.

Nadwrażliwość słuchowa

Dziecko może bardzo mocno reagować na:

• odkurzacz,
• suszarkę,
• blender,
• spłuczkę,
• syreny,
• dzwonki,
• gwar w przedszkolu lub szkole,
• głośną muzykę,
• krzyk innych dzieci,
• niespodziewane dźwięki.

Może unikać galerii handlowych, uroczystości, sal zabaw i innych zatłoczonych miejsc.

Nadwrażliwość dotykowa

Dziecko może nie tolerować:

• metek,
• szwów,
• rajstop,
• określonych materiałów,
• przytulania,
• dotyku innych dzieci,
• mycia włosów,
• czesania,
• obcinania paznokci,
• smarowania kremem.

Nie oznacza to, że dziecko nie potrzebuje bliskości. Może po prostu preferować określony rodzaj kontaktu i potrzebować większej przewidywalności.

Więcej przeczytasz w artykule Nadwrażliwość sensoryczna u dziecka.

Podwrażliwość sensoryczna i poszukiwanie bodźców

U niektórych dzieci obserwuje się odwrotny wzorzec. Dziecko potrzebuje dużej ilości intensywnych doznań i aktywnie ich poszukuje.

Może:

• stale biegać,
• skakać,
• kręcić się,
• wspinać się,
• mocno przytulać,
• napierać na ludzi i meble,
• uderzać stopami o podłogę,
• gryźć rękawy i przedmioty,
• szukać intensywnych smaków,
• dotykać różnych powierzchni,
• bardzo długo korzystać z huśtawki lub innych aktywności ruchowych.

Dziecko może w ten sposób próbować lepiej poczuć własne ciało albo zwiększyć poziom pobudzenia.

Samo poszukiwanie ruchu nie oznacza jednak potrzeby terapii SI. Ważne jest to, czy zachowanie jest bardzo intensywne, stwarza zagrożenie lub utrudnia codzienne funkcjonowanie.

Więcej informacji znajdziesz w artykule Podwrażliwość sensoryczna u dziecka.

Dziecko może jednocześnie unikać jednych bodźców i poszukiwać innych

Profil sensoryczny nie musi być jednolity. Dziecko może być bardzo wrażliwe na dźwięki, a jednocześnie potrzebować mocnego docisku i dużej ilości ruchu.

Może na przykład:

• zatykać uszy przy odkurzaczu, ale uwielbiać intensywne huśtanie,
• unikać delikatnego dotyku, ale preferować mocne przytulenie,
• nie tolerować pewnych konsystencji jedzenia, ale gryźć zabawki i ubrania,
• unikać zatłoczonych miejsc, ale w domu stale biegać i skakać.

Takie pozornie sprzeczne zachowania nie muszą oznaczać niespójności. Poszczególne układy sensoryczne mogą funkcjonować inaczej.

Autyzm a nadwrażliwość na hałas

Hałas jest jednym z bodźców, który może szczególnie utrudniać codzienne funkcjonowanie. Dziecko może dobrze radzić sobie w spokojnym domu, ale mieć znaczne trudności w przedszkolu, szkole, sklepie albo podczas uroczystości.

W otoczeniu jednocześnie pojawia się wiele dźwięków:

• rozmowy,
• krzyk dzieci,
• muzyka,
• przesuwanie krzeseł,
• dzwonki,
• odgłosy urządzeń,
• ruch uliczny.

Dziecko może nie potrafić skutecznie ograniczyć znaczenia dźwięków tła. W efekcie szybciej się męczy i przeciąża.

Po powrocie do domu może potrzebować ciszy, samotności albo określonego rodzaju aktywności pomagającej mu odzyskać równowagę.

Autyzm a dotyk i przytulanie

Reakcja na dotyk może być bardzo indywidualna. Niektóre dzieci unikają delikatnego dotyku, ale dobrze tolerują mocny, przewidywalny docisk.

Dziecko może:

• odsuwać się przy przypadkowym dotknięciu,
• nie lubić głaskania,
• unikać przytulania przez niektóre osoby,
• nie tolerować dotykania twarzy,
• nie lubić mycia i czesania,
• mocno przytulać wybrane osoby,
• wchodzić pod cięższy koc lub poduszki podczas zabawy,
• szukać mocnego docisku.

Granice dziecka powinny być respektowane. Nie należy zmuszać go do przytulania ani innego kontaktu fizycznego.

Integracja Sensoryczna a wybiórczość pokarmowa u dziecka w spektrum

Trudności związane z jedzeniem mogą współwystępować z autyzmem i mieć różne przyczyny. Jedną z nich może być nadwrażliwość na smak, zapach, temperaturę albo konsystencję jedzenia.

Dziecko może:

• jeść bardzo ograniczoną liczbę produktów,
• akceptować wyłącznie określone konsystencje,
• preferować konkretną markę,
• odrzucać produkty po zmianie opakowania,
• nie tolerować mieszania jedzenia,
• unikać zapachów określonych potraw,
• akceptować tylko produkty o podobnym kolorze,
• odrzucać jedzenie ze względu na temperaturę.

Wybiórczość pokarmowa nie zawsze jest wyłącznie problemem sensorycznym. Może mieć również związek z funkcjonowaniem jamy ustnej, połykaniem, układem pokarmowym, bólem, alergią albo lękiem.

Przeczytaj również: Wybiórczość pokarmowa u dziecka a Integracja Sensoryczna.

Autyzm a potrzeba rutyny i przewidywalności

Nie każda reakcja dziecka wynikająca z potrzeby przewidywalności jest reakcją sensoryczną. Dziecko może odmawiać określonej aktywności nie dlatego, że bodziec jest dla niego nieprzyjemny, ale dlatego, że wydarzenie przebiega inaczej niż zwykle.

Przykładowo dziecko może protestować, gdy:

• zmienia się droga do przedszkola,
• inna osoba prowadzi zajęcia,
• zmienia się kolejność czynności,
• produkt ma inne opakowanie,
• nie odbywa się zaplanowana aktywność,
• pojawia się niespodziewana osoba.

Dlatego przy analizowaniu zachowania warto rozróżnić trudność związaną z bodźcem sensorycznym od trudności wynikającej ze zmiany, komunikacji albo innych cech funkcjonowania dziecka.

Przeciążenie sensoryczne u dziecka w spektrum

Jeżeli układ nerwowy przez długi czas musi radzić sobie z dużą liczbą intensywnych bodźców, może dojść do przeciążenia.

Dziecko może wtedy:

• płakać,
• krzyczeć,
• uciekać,
• odmawiać dalszej aktywności,
• zakrywać uszy lub oczy,
• stawać się bardziej ruchliwe,
• potrzebować samotności,
• ograniczać komunikację,
• mieć trudność z wykonaniem nawet prostego polecenia.

Reakcja może pojawić się nie tylko bezpośrednio podczas trudnej sytuacji. Czasami dziecko przez kilka godzin funkcjonuje w wymagającym środowisku, a silna reakcja następuje dopiero po powrocie do domu.

Warto obserwować, jakie sytuacje najczęściej poprzedzają przeciążenie i co pomaga dziecku odzyskać równowagę.

Autyzm, Integracja Sensoryczna i koncentracja

Przeciążenie sensoryczne może wpływać na zdolność skupienia uwagi. Jeżeli dziecko musi jednocześnie radzić sobie z hałasem, dotykiem, intensywnym światłem i koniecznością utrzymania pozycji ciała, może mieć mniej zasobów na słuchanie polecenia i wykonanie zadania.

Dziecko może:

• odwracać się przy każdym dźwięku,
• wstawać,
• kołysać się,
• zakrywać uszy,
• unikać pracy w grupie,
• potrzebować częstszych przerw,
• lepiej funkcjonować w spokojnym otoczeniu.

Problemy z koncentracją mogą mieć jednak wiele przyczyn. Nie powinny być automatycznie tłumaczone Integracją Sensoryczną ani autyzmem.

Więcej informacji znajdziesz w artykule Problemy z koncentracją u dziecka a Integracja Sensoryczna.

Autyzm a chodzenie na palcach

U części dzieci w spektrum można obserwować chodzenie na palcach. Sam ten objaw nie świadczy jednak o autyzmie ani nie oznacza automatycznie trudności sensorycznych.

Chodzenie na palcach może mieć różne przyczyny:

• sensoryczne,
• mięśniowe,
• ortopedyczne,
• neurologiczne,
• związane z utrwalonym wzorcem ruchowym.

Jeżeli dziecko często chodzi na palcach, ma trudność z opuszczeniem pięt, odczuwa ból lub występuje asymetria, warto skonsultować je również z fizjoterapeutą lub lekarzem.

Przeczytaj: Dziecko chodzi na palcach – czy to może mieć związek z Integracją Sensoryczną?

Autyzm a trudności z ubieraniem

Ubieranie może dostarczać wielu bodźców dotykowych i jednocześnie wymagać wykonania określonej sekwencji czynności.

Dziecko może nie tolerować:

• metek,
• szwów,
• skarpet,
• rajstop,
• ciasnych rękawów,
• golfów,
• czapek,
• rękawiczek,
• nowych materiałów.

Może preferować kilka konkretnych ubrań i protestować przy próbie założenia innych.

Nie zawsze jednak przyczyną jest dotyk. Znaczenie może mieć również przewidywalność, przyzwyczajenie, wygląd ubrania lub trudność ze zmianą.

Autyzm a mycie włosów, zębów i obcinanie paznokci

Czynności pielęgnacyjne są częstym źródłem trudnych bodźców.

Podczas mycia włosów dziecko jednocześnie doświadcza:

• dotyku głowy,
• wody,
• zmiany temperatury,
• zapachu szamponu,
• dźwięków w łazience,
• zmiany pozycji głowy.

Podobnie podczas mycia zębów pojawia się dotyk w jamie ustnej, smak pasty, zapach i ruch szczoteczki.

Warto:

• uprzedzać dziecko o kolejnych etapach,
• wykonywać czynności spokojnie,
• umożliwiać wybór spośród bezpiecznych opcji,
• unikać niespodziewanego dotyku,
• nie zmuszać do intensywnych bodźców „na przyzwyczajenie”.

Autyzm a ruch, huśtanie i kręcenie

Dziecko może bardzo intensywnie poszukiwać bodźców związanych z ruchem albo przeciwnie – obawiać się aktywności, w których traci stabilne podparcie.

Dziecko poszukujące ruchu może:

• długo się huśtać,
• skakać,
• kręcić się,
• robić fikołki,
• biegać po pomieszczeniu,
• zwisać głową w dół.

Dziecko nadwrażliwe może:

• unikać huśtawki,
• bać się zjeżdżalni,
• nie chcieć się wspinać,
• bać się oderwania stóp od podłoża,
• niepewnie poruszać się po schodach.

Intensywnego ruchu nie należy stosować przypadkowo. Szczególnie bodźce obrotowe mogą u części dzieci znacząco zwiększyć pobudzenie.

Autyzm a czucie głębokie i potrzeba docisku

Czucie głębokie, czyli propriocepcja, dostarcza informacji z mięśni i stawów. Niektóre dzieci bardzo intensywnie poszukują takich bodźców.

Może być widoczna potrzeba:

• mocnego przytulania,
• przepychania przedmiotów,
• noszenia cięższych rzeczy odpowiednich do wieku,
• skakania,
• napierania na ścianę,
• wchodzenia pod poduszki,
• mocnego ugniatania mas plastycznych.

Dobrze dobrane aktywności proprioceptywne mogą u części dzieci działać organizująco. Powinny jednak być bezpieczne i dostosowane do indywidualnego profilu dziecka.

Czy stymulacje oznaczają trudności Integracji Sensorycznej?

Powtarzalne ruchy i zachowania, takie jak machanie rękami, kołysanie, kręcenie przedmiotami czy powtarzanie dźwięków, mogą pełnić różne funkcje.

Mogą pomagać dziecku:

• regulować emocje,
• radzić sobie z napięciem,
• wyrażać radość,
• organizować pobudzenie,
• przewidywać własne doświadczenia.

Nie każdą stymulację należy próbować eliminować. Jeżeli zachowanie jest bezpieczne, nie powoduje cierpienia i nie uniemożliwia codziennego funkcjonowania, może pełnić ważną funkcję samoregulacyjną.

Warto interweniować przede wszystkim wtedy, gdy zachowanie stwarza zagrożenie, powoduje urazy lub wyraźnie uniemożliwia dziecku uczestnictwo w ważnych czynnościach.

Czy terapia Integracji Sensorycznej leczy autyzm?

Nie. Terapia Integracji Sensorycznej nie leczy autyzmu. Autyzm nie jest skutkiem zaburzeń SI i nie można go usunąć poprzez ćwiczenia sensoryczne.

Terapia SI może mieć sens wtedy, gdy dziecko ma konkretne trudności sensoryczne wpływające na jego codzienne życie.

Celem terapii może być na przykład:

• lepsze radzenie sobie z określonymi bodźcami,
• bezpieczniejsze poszukiwanie ruchu,
• poprawa świadomości ciała,
• wspieranie równowagi,
• wspieranie planowania ruchu,
• zmniejszenie wpływu części trudności sensorycznych na codzienne czynności,
• wypracowanie strategii samoregulacji.

Terapia powinna mieć konkretne cele funkcjonalne, a jej efekty należy oceniać przede wszystkim na podstawie zmian w codziennym życiu dziecka.

Czy każde dziecko w spektrum potrzebuje terapii SI?

Nie. Samo rozpoznanie autyzmu nie jest wskazaniem do terapii Integracji Sensorycznej.

Warto ją rozważyć, jeżeli trudności sensoryczne:

• są wyraźne,
• występują regularnie,
• powodują duży dyskomfort,
• ograniczają samoobsługę,
• utrudniają udział w przedszkolu lub szkole,
• wpływają na jedzenie,
• utrudniają zabawę,
• zwiększają ryzyko niebezpiecznych zachowań,
• wpływają na codzienne funkcjonowanie rodziny.

U części dzieci zamiast regularnej terapii wystarczą odpowiednie zalecenia dla rodziców i placówki.

Kiedy warto wykonać diagnozę Integracji Sensorycznej u dziecka w spektrum?

Diagnozę warto rozważyć wtedy, gdy zachowania sensoryczne są wyraźne i mają znaczenie funkcjonalne.

Sygnałem do konsultacji może być:

• bardzo silna reakcja na dźwięki,
• unikanie określonych ubrań i faktur,
• bardzo trudna pielęgnacja,
• silne unikanie dotyku,
• stała potrzeba intensywnego ruchu,
• niebezpieczne poszukiwanie bodźców,
• częste wpada­nie na ludzi i przedmioty,
• trudności z równowagą,
• bardzo ograniczona tolerancja aktywności ruchowych,
• gryzienie przedmiotów,
• wyraźne trudności z czuciem własnego ciała,
• problemy z codziennymi czynnościami wynikające z reakcji sensorycznych.

Diagnoza powinna pomóc odpowiedzieć nie na pytanie „czy dziecko ma autyzm?”, ale na pytanie, jak dziecko przetwarza bodźce i czy te reakcje utrudniają mu codzienne życie.

Więcej informacji znajdziesz w artykule Diagnoza Integracji Sensorycznej – jak wygląda i kiedy warto ją wykonać?.

Jak wygląda diagnoza SI u dziecka w spektrum autyzmu?

Sposób przeprowadzenia diagnozy powinien być dostosowany do wieku, możliwości komunikacyjnych i potrzeb dziecka.

Proces może obejmować:

• szczegółowy wywiad z rodzicem,
• analizę rozwoju dziecka,
• kwestionariusze dotyczące funkcjonowania sensorycznego,
• obserwację swobodnej aktywności,
• ocenę reakcji na ruch i dotyk,
• ocenę równowagi,
• ocenę koordynacji,
• ocenę czucia głębokiego,
• ocenę planowania ruchu,
• obserwację sposobów samoregulacji.

Nie każde narzędzie diagnostyczne można zastosować u każdego dziecka. Terapeuta powinien uwzględnić możliwości współpracy i komunikacji oraz unikać nadmiernego przeciążania.

W Centrum Rozwoju ISkierka w Niepołomicach diagnoza Integracji Sensorycznej służy określeniu indywidualnego profilu sensorycznego i zaplanowaniu odpowiedniego wsparcia. Nie zastępuje diagnozy autyzmu.

Jak wygląda terapia Integracji Sensorycznej u dziecka w spektrum?

Terapia jest planowana indywidualnie na podstawie wyników diagnozy. Nie powinna polegać na przypadkowym huśtaniu, kręceniu czy dostarczaniu jak największej liczby bodźców.

Podczas zajęć mogą pojawić się:

• tory przeszkód,
• ćwiczenia równowagi,
• aktywności z oporem,
• kontrolowany ruch na sprzęcie terapeutycznym,
• ćwiczenia czucia ciała,
• zabawy rozwijające planowanie ruchu,
• zadania koordynacyjne,
• aktywności dotykowe dostosowane do tolerancji dziecka,
• strategie wspierające regulację poziomu pobudzenia.

Terapeuta obserwuje reakcję dziecka i na bieżąco dostosowuje intensywność bodźców.

Jeżeli dziecko nie toleruje określonej aktywności, nie powinno być zmuszane do niej wyłącznie po to, aby „się przyzwyczaiło”.

Zobacz również: Na czym polega terapia Integracji Sensorycznej?

Jak wspierać dziecko w domu?

Najważniejsze jest zrozumienie indywidualnych potrzeb dziecka. Celem nie powinno być eliminowanie wszystkich nietypowych reakcji, ale umożliwienie bezpiecznego i możliwie komfortowego funkcjonowania.

Obserwuj trudne sytuacje

Warto sprawdzić:

• które bodźce są szczególnie trudne,
• o jakiej porze dnia pojawia się przeciążenie,
• co dzieje się przed silną reakcją,
• co pomaga dziecku odzyskać spokój,
• czy dziecko lepiej funkcjonuje w określonym otoczeniu.

Uprzedzaj o zmianach

Jeżeli dziecko potrzebuje przewidywalności, warto wcześniej informować o:

• myciu włosów,
• wizycie u fryzjera,
• wyjściu do głośnego miejsca,
• zmianie planu,
• nowej aktywności.

Zapewnij możliwość odpoczynku

Po intensywnym dniu dziecko może potrzebować czasu w spokojnym otoczeniu. Nie każde dziecko będzie chciało wtedy rozmawiać albo natychmiast wykonywać kolejne zadania.

Szanuj komunikowane granice

Nie należy zmuszać dziecka do przytulania, dotykania trudnych materiałów czy uczestnictwa w bardzo głośnej aktywności tylko dlatego, że inni rówieśnicy robią to bez problemu.

Zapewnij bezpieczną aktywność ruchową

Jeżeli dziecko potrzebuje dużo ruchu, można proponować bezpieczne formy aktywności dostosowane do wieku i możliwości.

Więcej propozycji znajdziesz w artykule Ćwiczenia Integracji Sensorycznej w domu – co naprawdę pomaga?.

Czego nie robić przy trudnościach sensorycznych?

Warto unikać metod opartych na przymusie i celowym przeciążaniu dziecka.

Nie należy:

• zmuszać do trudnych bodźców,
• zawstydzać reakcji dziecka,
• porównywać go z innymi dziećmi,
• celowo zwiększać hałasu, aby „się przyzwyczaiło”,
• intensywnie kręcić lub huśtać bez wskazań,
• stosować przypadkowej „diety sensorycznej”,
• traktować każdej stymulacji jako zachowania, które trzeba wyeliminować,
• zakładać, że wszystkie trudności dziecka wynikają z SI,
• rezygnować z innych potrzebnych form wsparcia.

Terapia SI jako część szerszego wsparcia dziecka

Dziecko w spektrum może potrzebować pomocy w różnych obszarach. Terapia Integracji Sensorycznej jest tylko jedną z możliwych form wsparcia i powinna być stosowana wtedy, gdy odpowiada na rzeczywiste potrzeby.

W zależności od sytuacji dziecko może korzystać również z:

• opieki lekarskiej,
• wsparcia psychologicznego,
• terapii komunikacji i mowy,
• wsparcia pedagogicznego,
• fizjoterapii,
• pomocy związanej z jedzeniem,
• wsparcia w rozwijaniu umiejętności społecznych,
• dostosowań w przedszkolu lub szkole.

Najważniejsze jest, aby każda forma terapii miała jasno określony cel i odpowiadała na konkretne trudności dziecka.

Najważniejsze informacje dla rodziców

Autyzm i trudności Integracji Sensorycznej mogą ze sobą współwystępować, ale nie są tym samym.

Warto pamiętać, że:

• nie każde dziecko w spektrum potrzebuje terapii SI,
• dziecko może być nadwrażliwe na jedne bodźce i poszukiwać innych,
• przeciążenie sensoryczne może wpływać na zachowanie i koncentrację,
• wybiórczość pokarmowa może mieć wiele przyczyn,
• nie każda stymulacja wymaga eliminowania,
• diagnoza SI nie zastępuje diagnozy autyzmu,
• terapia SI nie leczy autyzmu,
• wsparcie powinno wynikać z indywidualnych potrzeb,
• ważniejszy od samej diagnozy jest wpływ trudności na codzienne funkcjonowanie.

Jeżeli reakcje sensoryczne utrudniają dziecku jedzenie, ubieranie, pielęgnację, naukę, zabawę, sen albo funkcjonowanie w grupie, warto rozważyć konsultację ze specjalistą.

Powiązane artykuły

• Co to jest Integracja Sensoryczna?
• Objawy zaburzeń Integracji Sensorycznej
• Diagnoza Integracji Sensorycznej – jak wygląda i kiedy warto ją wykonać?
• Na czym polega terapia Integracji Sensorycznej?
• Ćwiczenia Integracji Sensorycznej w domu – co naprawdę pomaga?
• Nadwrażliwość sensoryczna u dziecka
• Podwrażliwość sensoryczna u dziecka
• Problemy z koncentracją u dziecka a Integracja Sensoryczna
• Dziecko chodzi na palcach – czy to może mieć związek z Integracją Sensoryczną?
• Wybiórczość pokarmowa u dziecka a Integracja Sensoryczna
• Integracja Sensoryczna a ADHD
• Integracja Sensoryczna Niepołomice

Najczęściej zadawane pytania – Integracja Sensoryczna a autyzm

Diagnoza i terapia Integracji Sensorycznej w Niepołomicach

Jeżeli u dziecka w spektrum obserwujesz silne reakcje na hałas, dotyk, ubrania, jedzenie, pielęgnację lub ruch albo bardzo intensywne poszukiwanie bodźców, warto rozważyć ocenę jego funkcjonowania sensorycznego.

W Centrum Rozwoju ISkierka w Niepołomicach prowadzimy diagnozę i indywidualną terapię Integracji Sensorycznej dla dzieci. Podczas diagnozy analizujemy cały profil sensoryczny, a nie samo rozpoznanie autyzmu.

Terapia SI nie zastępuje innych form wsparcia potrzebnych dziecku i nie jest metodą leczenia autyzmu. Jej celem jest pomoc w konkretnych trudnościach sensorycznych, które wpływają na codzienne funkcjonowanie.

Centrum Rozwoju ISkierka
ul. Ułanów 17A
32-005 Niepołomice

Dowiedz się więcej o Integracji Sensorycznej w Niepołomicach

Umów konsultację lub sprawdź dostępne terminy

Skontaktuj się z Centrum Rozwoju ISkierka