Trudności w relacjach z rówieśnikami to temat, z którym mierzy się wielu rodziców. Jedne dzieci są bardziej nieśmiałe, inne szybko się wycofują, a jeszcze inne mają problem z komunikacją, rozumieniem emocji albo odnalezieniem się w grupie. To nie musi oznaczać niczego złego, ale warto uważnie obserwować dziecko i reagować wtedy, gdy widzimy, że relacje stają się dla niego źródłem napięcia.

Dobra wiadomość jest taka, że umiejętności społeczne można rozwijać. Tak jak dziecko uczy się czytać, liczyć albo jeździć na rowerze, tak samo może uczyć się budowania relacji, komunikacji, współpracy i radzenia sobie w różnych sytuacjach społecznych.

Po czym poznać, że dziecku trudno w relacjach?

Nie każde dziecko otwarte i głośne ma dobrze rozwinięte kompetencje społeczne, i nie każde spokojne dziecko od razu potrzebuje wsparcia. Warto jednak przyjrzeć się temu bliżej, jeśli dziecko:

• unika kontaktu z rówieśnikami lub szybko wycofuje się z grupy,
• często mówi, że nie ma z kim się bawić,
• nie wie, jak rozpocząć rozmowę lub wspólną zabawę,
• łatwo się zniechęca albo przeżywa porażki bardzo mocno,
• ma trudności z czekaniem na swoją kolej lub przestrzeganiem zasad,
• często wchodzi w konflikty albo nie potrafi ich rozwiązywać,
• nie umie jasno wyrażać emocji i potrzeb.

Dlaczego dziecko może mieć trudność z budowaniem relacji?

Przyczyn może być wiele. Czasem dziecko jest po prostu bardziej wrażliwe, ostrożne lub nieśmiałe. Czasem potrzebuje więcej czasu na wejście do grupy. Innym razem trudności wynikają z napięcia, problemów z emocjami, niepewności siebie albo braku doświadczeń społecznych.

U niektórych dzieci trudność pojawia się głównie w większej grupie, choć w domu funkcjonują bardzo dobrze. Bywa też, że dziecko chciałoby mieć relacje, ale nie wie, jak je budować. Właśnie wtedy wsparcie może być bardzo pomocne.

Jak wspierać dziecko na co dzień?

Nie zawsze potrzeba od razu dużych zmian. Często najwięcej daje spokojna, codzienna praca i wzmacnianie małych kroków.

• rozmawiaj z dzieckiem o emocjach i sytuacjach społecznych,
• pomagaj mu nazywać to, co czuje,
• ćwicz krótkie sytuacje społeczne w domu,
• nie oceniaj i nie porównuj do innych dzieci,
• wzmacniaj nawet niewielkie sukcesy,
• pokazuj, że trudności w relacjach można stopniowo przezwyciężać.

Jakie sytuacje warto ćwiczyć z dzieckiem?

Dzieci najlepiej uczą się przez praktykę. Możesz wspólnie przećwiczyć:

• jak podejść do innego dziecka i rozpocząć rozmowę,
• jak zaprosić do zabawy,
• jak poprosić o pomoc,
• jak odmówić w spokojny sposób,
• jak reagować, gdy ktoś nie chce się bawić,
• jak poradzić sobie z przegraną lub niepowodzeniem.

Kiedy warto pomyśleć o TUS?

Jeśli widzisz, że dziecko stale przeżywa trudności w kontaktach z rówieśnikami, wycofuje się, reaguje dużym napięciem lub nie potrafi wykorzystać codziennych wskazówek w praktyce, warto rozważyć Trening Umiejętności Społecznych.

TUS to zajęcia, podczas których dzieci uczą się przez doświadczenie: biorą udział w grach społecznych, scenkach, ćwiczeniach komunikacyjnych i zadaniach grupowych. Dzięki temu mogą trenować konkretne zachowania w bezpiecznych warunkach.

Co daje dziecku trening umiejętności społecznych?

• większą pewność siebie w grupie,
• lepszą komunikację z rówieśnikami i dorosłymi,
• większą swobodę w wyrażaniu emocji,
• lepsze radzenie sobie w sytuacjach społecznych,
• lepsze rozumienie zasad współpracy,
• większy spokój w codziennych relacjach.

Sprawdź zajęcia TUS w swojej okolicy

Zajęcia odbywają się w Niepołomicach, ale korzystają z nich również rodziny z pobliskich miejscowości. Możesz przejść bezpośrednio do odpowiedniej strony:

Podsumowanie

Trudności w relacjach z rówieśnikami nie oznaczają, że dziecko sobie nie poradzi. W wielu przypadkach odpowiednie wsparcie, cierpliwość i ćwiczenie konkretnych sytuacji dają bardzo dobre efekty. Jeśli widzisz, że Twoje dziecko potrzebuje pomocy w tym obszarze, warto działać spokojnie, ale konkretnie.